Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2015

ΣΩΤΗΡΙΑ ΚΥΡΜΑΝΙΔΟΥ – Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΣ, H ΠΟΙΗΤΡΙΑ, Η ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ

Συνέντευξη στη Βένη Παπαδημητρίου για την ιστοσελίδα www.typologos.com 

«Ήμουν του στάβλου ένα άχυρο».. Χριστουγεννιάτικο παραμύθι, με έναν υπέροχο τίτλο από τον ποιητή,  Κωστή Παλαμά και πολλά άλλα παιδικά παραμύθια, με ενδιαφέροντα θέματα, τα οποία μαθαίνουν και καθοδηγούν σωστά,  το μικρό παιδί, γράφονται από την συγγραφέα,  Σωτηρία Κυρμανίδου.

Μπορεί να είναι γνωστή από τα παραμύθια της, είναι όμως και από τα ποιήματά της..
Η ποίηση προηγήθηκε της λογοτεχνίας, και η αφορμή για να ξεχειλίσει το «ποτάμι» από μέσα της, ήταν…
Η απουσία.. Ο πόνος… Η φυγή…
«Στα μονοπάτια του πόνου» , είναι ο τίτλος της πρώτης ποιητικής συλλογής της..
Η ίδια, ως Κοινωνική Λειτουργός, έχει  ζήσει και, τα παιδιά που είναι… «διαφορετικά» από τα άλλα, υπηρετώντας την Ειδική Αγωγή.  Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες.. Όχι πως είναι πράγματι, διαφορετικά από τα άλλα, αλλά δυστυχώς, η διαφορετικότητα  σ’  αυτά τα παιδιά, πολλές φορές τα αφήνει στο περιθώριο της ζωής..
Με τόσο έντονα ερεθίσματα , όταν έχεις ανοιχτά την ψυχή, την καρδιά και το μυαλό, μπορείς να δημιουργήσεις!  Και η Σωτηρία Κυρμανίδου, δημιούργησε για τα παιδιά..
Έπλασε,  ζύμωσε τις εμπειρίες της με τις γνώσεις της και  προσφέρει «τον άρτον»  στα μικρά παιδιά αλλά και τους γονείς τους..
Με πολύ δύσκολα θέματα καταπιάνεται η Σωρηρία Κυρμανίδου στα παραμύθια της
Με πολύ δύσκολα θέματα καταπιάνεται η Σωρηρία Κυρμανίδου στα παραμύθια της
Τα παραμύθια της  είναι διδακτικά, δεν πρόκειται γι’  απλά παραμύθια. Ασχολείται με θέματα όπως το διαζύγιο των γονέων, η ψυχική υγεία,  η ασθένεια της μητέρας, αλλά και,  η περιβαλλοντική αγωγή  και όλα τα θέματα που απασχολούν σήμερα , όχι μόνο το παιδί, αλλά τη σύγχρονη οικογένεια..
Βραβεύτηκε για την ποίησή της, επιβραβεύτηκε για την συγγραφή της…
Να γνωρίσουμε την Σωτηρία Κυρμανίδου, μέσα από τα δικά της λόγια, που βγαίνουν αβίαστα, ελεύθερα, ζωντανά… σαν.. χείμαρρος…
«Είμαι ποντιακής καταγωγής και το πρώτο παιδί της οικογένειας. Όταν ήμουν γύρω στα 2 χρόνια μου ,μου βάλανε μπροστά μου κάποια αντικείμενα, μεταξύ των οποίων και ένα μολύβι, το οποίο πήρα πρώτο.
Η πορεία στο σχολείο μου ήταν υποδειγματική, με όλες μου τις εκθέσεις να στέλνονται στο Υπουργείο Παιδείας. Η μεγάλη μου αγάπη ήταν η φιλολογία.
Για λόγο ανεξήγητο, δεν πέρασα λοιπόν και έτσι έδωσα εξετάσεις στη σχολή Κοινωνικών Λειτουργών στην Αθήνα. Πέρασα από τις πρώτες και τελείωσα πρώτη. Η ζωή μου κυλούσε ξένοιαστα, όμορφα, χρωματισμένη.», ξεκινά τη διήγησή της, η κ. Κυρμανίδου..
Η ποιητική συλλογή "Τα μονοπάτια του πόνου" κυκλοφόρησε το 2001 στις Σέρρες
Η ποιητική συλλογή “Τα μονοπάτια του πόνου” κυκλοφόρησε το 2001 στις Σέρρες
Πως ξεκίνησε η συγγραφή..
«Η γραφή μου άρχισε με στίχους. Ανεξήγητα μια νύχτα αξημέρωτη, όταν έφυγε και η μικρή μου κόρη για σπουδές, εκείνο το πρώτο βράδυ της απόλυτης μοναξιάς…..Ήταν σαν να άνοιξε μια βρύση και ξεχείλισε η ψυχή. Έγραψα γύρω στα 50 ποιήματα.
Φυσικά και δεν φανταζόμουν ότι κάποτε αυτά θα μπορούσαν να εκδοθούν.
Δόθηκαν λοιπόν σε κάποιους λογοτέχνες, ποιητές και είχα την ενθάρρυνσή τους να τα εκδώσω, πράγμα που έγινε. Τα πρώτα 38 ποιήματα, με τίτλο της ποιητικής συλλογής “Στα μονοπάτια του πόνου” ήταν όλα αφιερωμένα στη μνήμη του αγαπημένου μου συζύγου, Δημήτρη»…
Μέχρι και σήμερα γράφει στίχους..
«Δεν σταμάτησα ακόμη μέχρι σήμερα να εκφράζομαι με τους στίχους. Είναι μαγικό ,αυτό το τάλαντο που μας έδωσε ο καλός Θεός, να μπορούμε να αποτυπώνουμε το πλημμύρισμα της ψυχής μας. Η ποίηση είναι ο συμπυκνωμένος λόγος .Γράφω μικρά ποιήματα. Αυτά που εισπράττω από τους αναγνώστες, είναι ότι “κοινωνούν” των δυνατών συναισθημάτων και αυτό είναι άκρως συγκινητικό».
Τα παραμύθια πως προέκυψαν, μετά την ποίηση;
«Στην πορεία γεννήθηκαν εκπαιδευτικού περιεχομένου βιβλία και άρχισαν δειλά, δειλά και τα παραμύθια .Παραμύθια που τα θέματά τους έχουν σχέση και με τη δουλειά μου ως Κοινωνική Λειτουργός στο χώρο της αναπηρίας, αλλά και γενικότερα με την υποστήριξη και άλλων ατόμων ,οικογενειών και ομάδων.
Θέλω να πω εδώ, ότι η έμπνευση ,είναι σαν την αύρα… έρχεται και πρέπει να καταγραφεί άμεσα η σκέψη, γιατί αλλιώς χάνεται.
Έτσι, λοιπόν,  από τα ερεθίσματα που είχα στο χώρο της αναπηρίας, η μη αποδοχή των ατόμων από τα κανονικά σχολεία, το κοινωνικό σύνολο ,η αγάπη μου για την αποδοχή της διαφορετικότητας,  ο σεβασμός των οικογενειών τους, γεννήθηκαν πολλά παραμύθια, τα οποία έχουν άριστη εικονογράφηση και μπορώ να πω αγαπήθηκαν στην πόλη, στο νομό, αλλά και σε όλη την επικράτεια, αφού έγιναν πάρα πολλές παρουσιάσεις, όπως Δράμα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Θεσσαλονίκη, Κατερίνη, Βέροια, Νάουσα, Κρήτη κι  αλλού».
Πόσο εύκολο είναι να γράφεις παραμύθια να απευθύνεσαι σε παιδιά..
«Το παραμύθι είναι δύσκολο ως είδος ,γιατί έχει αναγνώστες και μικρής ηλικίας άτομα ,αλλά και μεγαλύτερα. Επειδή τα θέματά μου όπως προείπα ήταν δύσκολα, απαιτούσε πολύ προσοχή στη χρήση των λέξεων, του τρόπου προσέγγισης του θέματος.
Έπρεπε να ενημερώσω, χωρίς να φοβίσω. Έχω παραμύθι για το διαζύγιο, για την ψυχική υγεία, πώς αρρωσταίνει η μητέρα και ο μικρός σκιουράκος, μη γνωρίζοντας πώς να το διαχειρισθεί, ντρέπεται, απουσιάζει από το σχολείο…
Εκεί βάζω τους ειδικούς, Ψυχολόγο και Κοινωνικό Λειτουργό, που με την παρέμβασή τους αντιμετωπίζεται και η νόσος, αλλά κρατούνται και οι ισορροπίες στην οικογένεια. Έχω βέβαια και πιο εύκολα ως θεματολογία, όπως η αγάπη, τα Χριστούγεννα, η κυκλοφοριακή αγωγή…».
Η δουλειά σου, ως Κοινωνική Λειτουργός, σε βοήθησε στη συγγραφή;
«Οι σπουδές μου και το επάγγελμά μου, τολμώ να πω με βοήθησαν στο να μπορώ να ασχοληθώ και να αποτυπώσω τα θέματα που πραγματεύομαι στα βιβλία μου»
Διαβάζεις βιβλία;
«Αγαπώ πολύ το διάβασμα. Όσοι με γνωρίζουν δηλώνουν, πως πάντα είμαι με ένα χαρτί και ένα μολύβι, προκειμένου να σημειώσω είτε μια σκέψη μου, ή κάτι που θα με εντυπωσιάσει», λέει η κ. Σωτηρία Κυρμανίδου και αναφέρεται στην Ειδική Αγωγή:
«Η Ειδική αγωγή, την οποία υπηρέτησα από το 1980,πρώτα σε ένα Ίδρυμα κλειστής περίθαλψης και μετά σε σχολείο Πρωτοβάθμιας και τα δυο τελευταία χρόνια σε Δευτεροβάθμιας, φιλοξενούν άτομα με αναπηρία, με πολλαπλά προβλήματα, όπως νοητική υστέρηση ,σύνδρομα, στοιχεία αυτισμού, με κινητά προβλήματα κ.α .
Είναι χώροι στερητικοί, απαιτούν ψυχή, γνώση και όρεξη. Αν σε κάποιο υπολείπεσαι, είναι να πας αλλού, γιατί εκεί δεν θα βοηθήσεις. Είμαι ευτυχής, που αν και δυο χρόνια είμαι σε σύνταξη, έχω επικοινωνία με κάποιους γονείς ακόμη ,με καλούν στις γιορτές τους τα σχολεία και όταν είμαι ανάμεσά τους, εισπράττω την άδολη αγάπη.
Παράλληλα ,όλα αυτά τα χρόνια, υπηρέτησα τον εθελοντισμό. Ίδρυσα στη πόλη μου,στο Δήμο, Δημοτική Κοινωνική Υπηρεσία και ήμουν εκεί δυο φορές την εβδομάδα από τρεις, τέσσερες ώρες, επι 3 χρόνια. Τώρα υπηρετώ εθελοντικά, εδώ και 7 χρόνια, το ραδιόφωνο της Ιεράς Μητρόπολης Σερρών και Νιγρίτης, με δυο εβδομαδιαίες εκπομπές».
Το παραμύθι  για την Κυκλοφοριακή Αγωγή που έγραψε η Σωτηρία Κυρμανίδου
Το παραμύθι για την Κυκλοφοριακή Αγωγή που έγραψε η Σωτηρία Κυρμανίδου
Με ποιο τρόπο θα μάθει το παιδί να διαβάζει; Να αγαπήσει πραγματικά το βιβλίο;
«Οι γονείς είναι οι εμπνευστές για το κάθε τι για το παιδί τους και για το διάβασμα. Το παιδί θέλει το παράδειγμα. Να δει το γονιό του να διαβάζει, να του πάρει δώρο βιβλίο, να μιλά μαζί του για θέματα που το προβληματίζουν, μέσα από κατάλληλα  βιβλία.», σημειώνει η κ. Κυρμανίδου, για να επισημάνει πως πρέπει να είναι το παιδικό βιβλίο, κατά την άποψή της:
«Το παιδικό βιβλίο πρέπει να είναι καλογραμμένο, με όμορφη εικονογράφηση, να έλκει το παιδί με τα χρώματά του, με τη γλώσσα του και να είναι σαφές το μήνυμά του .Βιβλία παιδικά, που μπλέκουν πολλά μηνύματα , όπως περιβάλλον διατροφή, ή άλλα, θεωρώ ότι μπερδεύουν τα παιδιά.
Έτσι εγώ τουλάχιστον προσπαθώ να έχω σαφές το μήνυμα, κάθε φορά και μου αρέσει τα παιδιά να προβληματισθούν, να ανοίξουν και ένα λεξικό, ή να ρωτήσουν το γονέα για μια λέξη που δεν γνωρίζουν. Σε όλα μου τα παραμύθια είναι παρών ο λυρισμός, λόγω της ποίησης και αυτό  μου το λένε..».
Η οικονομική κρίση, έχει χτυπήσει το βιβλίο. Θα επιβιώσει;
«Η οικονομική κρίση σίγουρα έχει αλλάξει τις προτεραιότητες. Αυτός όμως που θέλει να διαβάσει ,θα βρει τρόπο. Τα πράγματα δεν ήταν καλά στατιστικά για τη χώρα μας, όσον αφορά στο διάβασμα.
Τελευταία δείχνει να αντιστρέφεται και αυτό είναι παρήγορο  Αυτό που πρέπει να τηρεί με θρησκευτική ευλάβεια κάθε συγγραφέας είναι ο σεβασμός του ατόμου, με όποια χαρακτηριστικά, της διαφορετικότητας, της ασθένειας, της μειονεξίας.
Ο λόγος μας θα πρέπει να πληροφορεί, να αναπαύει, να γαληνεύει… .και να μας θυμάται ο αναγνώστης με όμορφα συναισθήματα».
«Τα πράγματα με την έκδοση είναι δύσκολα. Χρειάζονται αρκετά χρήματα ,τα παραμύθια πολύ περισσότερα, λόγω της εικονογράφησης ,αλλά παλεύουμε, γιατί  κάθε βιβλίο αποτελεί και ένα στίγμα για την αιωνιότητα. Θα πρέπει να στηρίζουμε τις συγγραφικές προσπάθειες με καλοσύνη και αντικειμενικότητα και όχι με δόλο και υποκειμενικότητα να προωθούμε ίσως κείμενα που δεν έχουν να δώσουν και κάτι σημαντικό».
Στο σημείο αυτό η συγγραφέας , αναφέρει:
«Μέσα από την πορεία της συγγραφής, έμαθα πολλά για τους ανθρώπους… είδα την πηγαία αγάπη και είδα συναισθήματα να πνίγονται από ζήλεια προκειμένου να μείνουν θαμμένα για πάντα….
Αυτό που μένει- όμως-  είναι τα μάτια των μικρών παιδιών, όταν δείχνουν ότι χαίρονται που με γνωρίζουν και διαβάζουν τα κείμενά μου και δέχομαι τις ερωτήσεις τους. Αυτό είναι ανεκτίμητη κληρονομιά.
Πάντα,  όταν ξεχωρίζεις από τη “μάζα’ εκτίθεσαι, τίθεσαι ψηλά και δέχεσαι εύκολα τα βέλη. Όταν είναι καλόπιστη η κριτική βοηθάει να βελτιωθείς, όταν όμως βλέπεις ότι θέλει να σε εξαφανίσει, να  σε απαξιώσει, αυτό είναι πικρή διαπίστωση, θλιβερή.
Ο Θεός όμως δεν μας εγκαταλείπει. Στέλνει ανθρώπους, που μπορούμε και μιλάμε την ίδια γλώσσα και έτσι πάει η ζωή παρακάτω.. .Γενικά έχω εισπράξει πολύ αγάπη και αυτό θέλω να κρατώ ζωντανό στη μνήμη μου. Τα άλλα δεν βοηθούνε να τα θυμάμαι. Τα αφήνω στην αγάπη του Θεού.»
Ποια είναι η Σωτηρία Κυρμανίδου, πέρα από την ποιήτρια και την συγγραφέα;
«Είμαι μια απλή γυναίκα, χωρίς ιδιαίτερα σωματικά χαρακτηριστικά, με τα άγχη μου, τις αγωνίες μου και όλες τις ευθύνες να βαρύνουν άνισα τους ώμους μου, από πολύ νωρίς, ηλικιακά….
Δοξάζω το Θεό που μου έδωσε το κουράγιο, τη φώτιση και την αντοχή να αναθρέψω σωστά, κατά τη γνώμη τρίτων ,τα δυο μου παιδιά. Τον Αβραάμ και την Ελένη, να σπουδάσουν ,αυτό που αγαπούσαν και να είναι τώρα στις οικογένειές τους. Η  χαρά μου και η πληρότητά μου είναι να βλέπω το γέλιο της ψυχής τους και των συντρόφων τους»
Να περιμένουμε και άλλα ποιήματα και βιβλία ;
«Στη συγγραφική φαρέτρα, υπάρχουν ανέκδοτα αρκετά, όπως ποιητική συλλογή, βιβλίο με διάφορη θεματολογία, παραμύθια. Αλλά το οικονομικό κόστος αποτελεί κάθε φορά τροχοπέδη. Με τη στήριξη ,ίσως κάποιων ευγενών χορηγών ,μπορεί κατά κάποιο τρόπο να αμβλύνεται αυτό το βάρος και να δίνεται στο βιβλίο η δυνατότητα της αναπνοής»
Τι είναι το γράψιμο για σένα;
«Γράφω από εσωτερική ανάγκη και δεν θα πάψω, όσο μου δίνει ο Θεός την έμπνευση να το κάνω.. .Κατά τα άλλα αγωνίζομαι να βελτιώνομαι ως άνθρωπος, γιατί αυτός ο δρόμος έχει πολλές καμπές…»
Βιογραφικό της συγγραφέως
Η Σωτηρία Κυρμανίδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, έχει ρίζες από το Νέο Πετρίτσι Σερρών και παρακολούθησε τις εγκύκλιες σπουδές της στο Σιδηρόκαστρο. Στη συνέχεια σπούδασε Κοινωνική Εργασία στην Αθήνα.
Διορίστηκε και υπηρέτησε ως Κοινωνική Λειτουργός στο ΠΙΚΠΑ-ΚΕΠΕΠ Σιδηροκάστρου, ενώ από το 1989 εργάσθηκε στην οικογένεια της Ειδικής Αγωγής (Ειδικό Δημοτικό  Σχολείο Σερρών- Τ.Ε.Ε. Ειδικής Αγωγής Σερρών) μέχρι τον Ιούνιο του 2010,από όπου και συνταξιοδοτήθηκε.
Το 2000 απέκτησε το πτυχίο της ΠΑΤΕΣ-ΣΕΛΕΤΕ Θεσσαλονίκης. Διεξήγαγε κοινωνική έρευνα, προκειμένου να αρχίσει τη λειτουργία του το ΚΑΠΗ Σιδηροκάστρου.
Με πρωτοβουλία της ιδρύθηκε Κοινωνική Υπηρεσία στο Δήμο Σιδηροκάστρου, όπου προσέφερε εθελοντικά τις υπηρεσίες της επί δυόμιση χρόνια.
Έχει συνεργαστεί με τοπικούς φορείς και συστηματικά με τη ΝΕΛΕ Σερρών ως επιμορφώτρια. Με πρόγραμμα του ΙΔΕΚΕ πραγματοποίησε συμβουλευτική με ομάδες γονέων.
Είναι ραδιοφωνικός παραγωγός στο «ΡΑΔΙΟ-ΚΙΒΩΤΟΣ», www.imsn.gr  της Ιεράς Μητροπόλεως Σερρών και Νιγρίτης με δύο εβδομαδιαίες εκπομπές, ως εθελόντρια («Συντροφεύοντας» και «Φυλλομετρώντας και αναπολώντας»).
Έχει τιμηθεί από το Δήμο Πετριτσίου επί δημαρχίας κ. Βαγγέλη Παπάζογλου για το κοινωνικό και συγγραφικό της έργο.
Συνεργάσθηκε με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης – τμήμα Κοινωνικής Διοίκησης, κατεύθυνση Κοινωνικής Εργασίας, ως εκπαιδεύτρια φοιτητών .
Κείμενα και ποιήματά της  καθώς και κριτικές για το έργο της έχουν δημοσιευτεί σε εφημερίδες και περιοδικά.
Προσκεκλημένη για λογοτεχνικά θέματα και για να εκθέσει το συγγραφικό της έργο φιλοξενήθηκε σε ραδιοφωνικούς και τηλεοπτικούς σταθμούς,
Για το έργο της γράφτηκαν, δημοσιεύτηκαν κριτικές από συγγραφείς, ποιητές και ανθρώπους των γραμμάτων. ΄Ελαβε συγχαρητήριες  επιστολές από επιφανείς προσωπικότητες (Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος, Επίσκοπος Αλβανίας, κ.κ. Αναστάσιος ,Κική Δημουλά, κ.α.)
Διακρίθηκε με το δεύτερο βραβείο ποίησης από την Ένωση Συγγραφέων Νομού Σερρών σε διαγωνισμό της το 2004 με το ποίημα «Ελαφρύτερο».
Επίσης,  από την Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών με το τρίτο βραβείο ποίησης το 2008, με το ποίημα «ΑΓΑΠΗ» και με το δεύτερο βραβείο το 2009 για το διήγημα, “θρηνωδούσα πόλις”.
Έλαβε τιμητική διάκριση από την Ένωση Λογοτεχνών Βορείου Ελλάδος ,επίσης,  για πεζό κείμενο.
To  2011, συμμετέχοντας στους Δελφικούς αγώνες ποίησης, που διοργανώνει η Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών , έλαβε τιμητική διάκριση. Έχει δύο παιδιά, τον Αβραάμ, καθηγητή Πληροφορικής με μεταπτυχιακές σπουδές και την Ελένη, Κοινωνική Λειτουργό.
Έχει εκδώσει 5  ποιητικές συλλογές, αρκετά παραμύθια, με θέματα την αναπηρία ,την ψυχική υγεία και άλλα θέματα κοινωνικού προβληματισμού και εκπαιδευτικού περιεχομένου βιβλία  .
Τηλέφωνο επικοινωνίας 6932944090, e -mail .sotkirmanidou@yahoo.gr
©Typologos.com 2013

Συνέντευξη στη Βένη Παπαδημητρίου,
Πηγή: http://www.typologos.com/σωτηρια-κυρμανιδου-η-κοινωνικη-λειτ/